Metin Cengiz 80 sonrası dönemin önemli şairlerinden. İlk iki kitabı Bir Tufan Sonrası (1988) ve Büyük Sevişme (1989) için sonradan geliştirdiği şiirinin bir girizgâhı diyebiliriz. Bu sebeple bu yazıda 1980'li yılların hemen öncesinde yazıldığı anlaşılan ilk iki kitap üzerinde duracağız daha çok. Dilinin nereye evrileceğini, nasıl bir yol izlediğinin ipuçlarını taşıyor ve poetikasının temellerinde neler olduğunu gösteriyor bu ilk iki kitap. İlk iki kitapta denilebilir ki Cengiz, daha çok anlatmak istediğine yoğunlaşıyor; ne mesaj vermek istiyorsa -Marksist bilincin de etkisiyle- ve nasıl bir...
Esma Özlen’in Söz ile Ateş Arasında’sı Üstüne Yusuf Alper Yazdı
SÖZ İLE ATEŞ ARASINDA Yusuf ALPER Esma Özlen, 1995 doğumlu çok genç bir şair. Felsefe eğitimi almış. Spinoza’yla ilgili bitirme tezi yazmış. Şiirlerini son birkaç yılda bazı dergilerde okuduk. Çok genç olmasına karşın oldukça olgun şiirlerle göründü. İlk kitabı “Söz İle Ateş Arasında”* bu olgun şiirlerden oluşturulmuş. Şaşırtıcı olgunluk düşündürücü. Bunu felsefe okumasına mı bağlamalıyız yoksa acıların insanı ve dolayısıyla şairi olgunlaştıracağı düşüncesine mi? Doğrusu felsefe eğitimi almak önemlidir ancak her felsefe eğitimi alanın olgunlaşacağı ve olgun şiirler yazacağı düşünülemez. Ama hayatın erken olgunlaşmak zorunda bıraktığı çocuklar, gençler kendilerinden beklenmeyecek bir durulmaya, sakinliğe, olgunluğa ulaşabilir,...
Yunus Karakoyun ile Despina Üzerine/Son Gemi
-Son Gemi okurlarına kendinizden ve Despina adlı şiir kitabınızdan bahseder misiniz, okuru neler bekliyor? Cevap:Öncellikle bu güzel söyleşi için teşekkür ederim. 20.06.1988 yılında Mardin’in Nusaybin ilçesinde doğdum. Benim şiirle tanışmam lise yıllarına dayanıyor.Her şair gibi herkesin yaşadığı içsel ve dışsal dünyamı şiir ile bütünleştirerek günümüz itibarı ile şiir dünyasına adım attım.Yaşadığımız çoğrafya insanı sürekli bir mücadele içerisinde yer aldığı için bu koşullar çerçevesinde ister istemez toplumsal olgular neticesinde şiirlerimin zemini hazırlandı. Despina adlı kitabım daha çok içinde bulunduğumuz hayatın yansımasıdır.Geçmişte olan bazı yıkıcı ve insani olarak ihmal edilmiş,ötekileştirilme gibi konular şiirsel bir dil ile anlatılmaktadır.Despina...
ALKOL (RAKI) ÜSTÜNE AFORİZMALAR/METİN CENGİZ
Rakı üstüne MEY'in desteği ile Overteam tarafından üst üste yayınlanan kitapları görünce bu yazıyı paylaştım. Bizim de bir katkımız olsun! Alkol demeyi tercih ettim zira rakı kültürel olarak "milli içkimiz" olsa da diğer keyif verici içkilerin hakkını yemek istemedim. Alkol- İlk söz:Amerika yerli dilinde ateş suyu. Evreni oluşturan dört ana unsurdan ikisinin terkibi:ateş ve su. Havayı soluyor, toprağın üstünde yürüyoruz. Hayatın rengi gibi geliyor bana ateş suyu. İçkinin başka renkleri var mı? Doktorlar algı zayıflığından söz ederler. Gerçekle olan ilginin azalmasından. Bir de ayakta duramamaktan. Demek bunca algısı güçlü olanlar yüzünden dünyanın bugünkü hali perişanı ha! Yaratılmış gerçeklik içinde...
KOPUŞA CESARET VERMEK, İKİNCİ YENİ VE ANKARA… /YAVUZ ÖZDEM
Yıllar önce 1950’lerde ortaya çıkan ikinci Yeni için, ‘erken doğum’ içeriği yüklediğim bir yazı yazmıştım. Bahse konu yazıda demeye getirmiştim ki; 1950’ler köyden kente göçün yaşandığı yıllar; ama kentli birey, yalnızlık, yabancılaşma vb. iliklerimize kadar yaşadığımız yıllar da değil. İkinci Yeni 1980’lerde ortaya çıkmalıydı, şartlar 1980’lerde olgunlaşmıştı; hatta ille de göç-kentleşme ve bunların getirdiği sorunlar bahsinde edebiyata bir yansıma olacaksa; roman , şiirden daha yatkındır .Bu minval üzere de Latife Tekin’in Sevgili Arsız Ölümü’nü (1983) 1950’lere; Dünyanın En Güzel Arabistanı’nı da (Turgut Uyar,1959) 1980’lere yakıştırmıştım. Aslında kişisel merakımı kışkırtan meselelerdi bunlar; zaten bir sonuca ulaşma gayem de yoktu. Ancak şu...
HİLMİ YAVUZ ŞİİRİ ÜZERİNE/ÇAYAN OKUDUCİ
HİLMİ YAVUZ ŞİİR ÜZERİNE DENEME-ELEŞTİRİ Hilmi Yavuz’un ilk şiir kitabı Bakış Kuşu (1969)'ndan, son kitabı Melâmet Şiirleri (2017)’ne kadar bazı değişimlerle poetikasını oluşturdu. Hilmi Yavuz poetikasını temel olarak gelenek ve moderni birleştirerek kurmuştur. Bunun yanısıra oluşturduğu poetikayla 1980 sonrası bazı şairleri etkilemiş, klasik modern diyebileceğimiz bir şiirin oluşmasında etkin olmuştur. Hilmi Yavuz şiiri bazılarınca kapalı (hermetic, hermétique) bir şiir olarak tanımlansa da aslında anlamsal derinliği olan, Divan şiirine özgü bir şiir inşasıyla hem hal olan bir şiir: doğuya özgü gizem, tasavvuf düşüncesi, bu şiirin esas kodlarıdır. Bu kodları çözdüğümüzde Hilmi Yavuz'un şiirini daha açık anlarız. Dil ve biçim...
Entretien avec Metin Cengiz par Martina Toppi
Martina Toppi: Quand as-tu commencé à écrire de la poésie? Metin Cengiz: Depuis mes années d'enfance je lis de la poésie. En famille nous avons aimé le poème. Je me souviens, peu à peu j'avais commencé à écrire la poésie aussi. Mes copains voulaient de moi un poème pour donner à leurs amantes. Enfantillage… Brièvement j'écrirais quatrains pour les amoureux. Bien sûr tout ces exercices étaient la préparation pour le futur. Je crois que j'écrivais sur une terre culturelle et appris. Aujourd'hui beaucoup de poète écrit sur la même terre. MT: Qu'est-ce qui t'inspire? MC: Tout. La...
Interview with Müesser Yeniay by Martina Toppi
MÜESSER YENIAY INTERVIEW It has never been so important to me to understand the living of a poet before even thinking of writing about his or her poems. The life of Muesser Yeniay is strictly linked to her words which, just as blood drops, mark the paper. Just as blood, I say, because blood has a primordial meaning, like the strenght of Muesser’s soul, but it is also a symbol for sacrifice. To be a woman and to be a poet are two dimensions that cost dear every day to someone like Muesser Yeniay. She was born in...
ŞİİRİMİZDE ERKEK EGEMENLİĞİNE KARŞI KADIN İHTİLALİ/ MEHMET AKAY
Genel olarak Müesser Yeniay'ın 90’lı yıllardan beri kendini iyice hissettiren kadın hareketinin yarattığı ‘mücadeleci’ ortamdan etkilenen, soluyan yeni kuşak kadın şairlerimizden olduğu söylenebilir. Kadın duyarlığı, dişil dil söz konusu olduğunda 1980 öncesi çok şey söyleyemiyoruz. 80 öncesi ve 90’lı yılların başına kadar kadın şairlerimiz tek tek yer edinirlerdi edebiyat ve şiir dünyamızda. Gülten Akın, Sennur Sezer, Nilgün Marmara, Lale Müldür, Gülseli İnal, Oya Uysal, Leyla Şahin, Arife Kalender, Neşe Yaşın, Birhan Keskin, Bejan Matur, Didem Madak… Kadın şiirinden söz edildiğinde bu şairlerin yeri yadsınamaz olsa da bunca dar bir şair kadrosu üzerinden bir ‘gelenek’ okumak ise oldukça zor. 2000’li...
Baki Asiltürk nam Baki Ayhan Top’un Yeni İfrazatları: Hece ve Orlando Dergilerinde İşlediği Haltlar
Yazsan bir türlü yazmasan... Baki Asiltürk/Baki Ayhan Top ve İfrazatları: Hece ve Orlando dergilerinde işlediği haltlar Orlando diye yeni yayımlanmaya başlayan bir dergi. küçük İskender'i kapak yapmış 3. Sayısında (Eylül-Ekim 2019). Baki Ayhan Top da anlatıyor İskender'i. Tutamamış kendini tabii her zamanki gibi ve nasıl olsa İskender artık aramızda yok, başlamış sallamaya. Övdüğü kişiyi ne kadar utanç verici bir duruma soktuğunu düşünemediğinden (bu tuzak fiil ona hep uzak oldu) ipin ucunu iyice kaçırmış. Türkçe özürlü, düşünmekten yoksun Baki efendi "unutamadığım bir olay:" deyip hazırladığı yıllık için "bir gurup vasat" diye nitelediği şairlerin "sansür imzaları" (ne demekse sansür imzası?) arasında İskender'in...