Genel

ŞİİRİMİZDE ERKEK EGEMENLİĞİNE KARŞI KADIN İHTİLALİ/ MEHMET AKAY

Genel olarak Müesser Yeniay'ın 90’lı yıllardan beri kendini iyice hissettiren kadın hareketinin yarattığı ‘mücadeleci’ ortamdan etkilenen, soluyan yeni kuşak kadın şairlerimizden olduğu söylenebilir.   Kadın duyarlığı, dişil dil söz konusu olduğunda 1980 öncesi çok şey söyleyemiyoruz. 80 öncesi ve 90’lı yılların başına kadar kadın şairlerimiz tek tek yer edinirlerdi edebiyat ve şiir dünyamızda.  Gülten Akın, Sennur Sezer, Nilgün Marmara, Lale Müldür, Gülseli İnal, Oya Uysal, Leyla Şahin, Arife Kalender, Neşe Yaşın, Birhan Keskin, Bejan Matur, Didem Madak… Kadın şiirinden söz edildiğinde bu şairlerin yeri yadsınamaz olsa da bunca dar bir şair kadrosu üzerinden bir ‘gelenek’ okumak ise oldukça zor. 2000’li...

Devamını Oku →

Baki Asiltürk nam Baki Ayhan Top’un Yeni İfrazatları: Hece ve Orlando Dergilerinde İşlediği Haltlar

Yazsan bir türlü yazmasan... Baki Asiltürk/Baki Ayhan Top ve İfrazatları: Hece ve Orlando dergilerinde işlediği haltlar Orlando diye yeni yayımlanmaya başlayan bir dergi. küçük İskender'i kapak yapmış 3. Sayısında (Eylül-Ekim 2019). Baki Ayhan Top da anlatıyor İskender'i. Tutamamış kendini tabii her zamanki gibi ve nasıl olsa İskender artık aramızda yok, başlamış sallamaya. Övdüğü kişiyi ne kadar utanç verici bir duruma soktuğunu düşünemediğinden (bu tuzak fiil ona hep uzak oldu) ipin ucunu iyice kaçırmış. Türkçe özürlü, düşünmekten yoksun Baki efendi "unutamadığım bir olay:" deyip hazırladığı yıllık için "bir gurup vasat" diye nitelediği şairlerin "sansür imzaları" (ne demekse sansür imzası?) arasında İskender'in...

Devamını Oku →

Çayan Okuduci ile Söyleşi/İstem Özdilek

  İÖ.: Çayan Okuduci'yi tanıya bilir miyiz? ÇO.: Hay hay! Çayan Okuduci, sisteme karşı öfkeyi ve sabrı birlikte taşıyan, bu bağlamda edimlerini şiirleştirmeye çalışan ve Türkçeden Kürtçeye, Kürtçeden Türkçeye şiir çevirileri yapan, arada bir yazı yazan, söyleşi yapan, barışçıl biriyim. Diyarbakır'dan İstanbul’a 14 yıl önce göç eden Çayan’la şimdiki arasında dağların, nehirlerin, yolların özlemi ve hasreti var. Sanırım bu kadar yeterlidir?   İÖ.: Söyleminiz bir hayli sert ve depresif, birden şahlanan dizeler hemen bir altta sakin bir şekilde akmaya başlıyor. İnsanı tedirgin eden, sarsıcı şiirler yazıyorsunuz. Yani her şey yolundayken yoldan çıkarıyorsunuz okuyucuyu. Karanlık ve soğuk şiirleriniz var, haksız mıyım?...

Devamını Oku →

Hayat Bir Düş Üstüne/Çayan Okuduci

Çayan Okuduci-Son kitabınız Hayat Bir Düş ve ilk kitabınız olan Bir Tufan Sonrası (1988) Adlı kitabınızın arasında 30 yıl geçmiş, çeyrek asırdan daha fazla bir zaman, bu zaman içinde; antolojiler, eleştiriler, yayıncılık, dergicilik, ödüller, festivaller, çeviriler, yazılar ürettiniz, ödül komitelerinde bulundunuz. Bunca çalışma, üretme, pratikten sonra insana bir yorgunluk düşer hem şiirine hem de bedenine, fakat sizin son kitabınızda çok genç dizeleri, heyecan verici şiirleri okuyoruz. Bize bu uzun soluklu, sabır ve direnç gerektiren yolculuktan bahseder misiniz? Metin Cengiz-Ben şiirin doğuştan getirilen yetenek kadar bir çalışma, masa başında bir özel zaman ayırma ürünü olduğuna inanırım. Elbette bu ikisi yeterli değil....

Devamını Oku →

Müesser Yeniay ile Şiiri Üstüne…/Çayan Okuduci

"Dil mühendisliği, duygu hassasiyeti ve hakikati görme arzusu ile şair, aslında tüm insanlık için manevi bir sığınak ve hatta saray kurmuş olur."           Müesser Yeniay şiirini, şiire bakışını yazdığı teorik ve poetik yazılarda okuduk, okuyoruz. Şiirinizdeki kadın hürriyeti ve kadınlar üstündeki sınıfsal ve ideolojik baskılara direnişi sıkça ve bir ödev gibi işlediğinizi son kitabınız olan Sevgiliyle Daimî Konuşma'da da okuyoruz. Satır aralarında mesajlarınızı okuyucuya ulaştırıyorsunuz. Kitabın önsözünde ilk cümleniz şöyle: şiir, bir sonuçtur, diyorsunuz. Bize Sevgiliyle Daimî Konuşma'daki sonuçlardan bahseder misiniz? Sevgiliyle Daimî Konuşma adlı son şiir kitabımın giriş yazısı olan “Şiir Yazma Politikaları ve Bir Şiirin Doğuşu”...

Devamını Oku →

Selenay Kübra Koçer şiiri üstüne/Çayan Okuduci

BAZEN BİR ŞİİR…/ Yavuz Özdem Elbette; (herkesin) bazen bir şiir(i)…vardır. Sadece şiiri mi; bazen  (herkesin) bir şiirden, bir bölümü,  bölümcesi, ikiliği, dizesi…vardır, bulunur ve kıymetlidir.  Hayat, o  şiirde, o şiirle kılık değiştirir ve    biz tanık oluruz bu kılık değiştirmeye…Şiirin her okunuşta farklı gelmesi; çağrış(tır)ım alanlarının genişlemesi, bu kılık değiştirmeden  başka nedir ki….Hem şiir-yaşam bütünlüğü  başka nasıl tanıtlanır ki… Benim bu sayıdaki ‘bazen bir şiir’im, Selenay Kübra Koçer’in  ikinci şiir kitabı olan  Göç Yolları’nda  (Şiirden-2018) karşıma çıktı: ‘Gölgede Kalan Balığın Hikayesi’. İşte hayatın kılık değiştirmesine de bu şiirle tanık oldum. Tam da şiirin   ‘Gizlice sıyırıyor eteklerini deniz/beni çağırıyor’  dediği yerde. Bu ikilik...

Devamını Oku →

#Kapitalizme Direnmek/Metin Cengiz

  Freud'ün "Nereye gittiysem bir şairin benden önce oraya uğramış olduğunu gördüm" sözü bugün şairlerin geliştirmesi gereken poetika hakkında temel bir düstur gibi. Ancak o günden bu yana değişen koşullarla bu düstur tersine düşünülmeli. Şöyle ki... Freud o gün, şairlerin şiirleriyle kendisinin el attığı konuları bir içgörü olarak incelediğini ima ediyordu. Şimdi ise şairlerin artık bu konuların bilincinde bir poetika geliştirmeleri gerektiğinden söz ediyorum. Yani mesele tersine bir durum almıştır. Şiirin felsefeyle, siyaset bilimiyle, toplumbilimle, psikiyatri ile.. kısaca diğer disiplinlerle olan ilişkisini bilmeden günümüzü okumak mümkün değilken, günümüzün şiirini yazmak hiç mümkün değil. Şairlerin artık gerçekliği daha derinden kuşatmak, gerçeklik...

Devamını Oku →

KADINLAR GÜNÜ MANİFESTOSU/MÜESSER YENİAY

Kadınlar günü yaklaşıyor.. Kadınları yalnızca “anamız bacımız” edebiyatı üzerinden tanıyanlar için, şehirleri kadına benzetenler için, dilinde kadını “duhul edilen bir nesne” olarak görenler için, onu şekilcilik korsesinde durmadan küçültenler için, onu evin içine kapatıp ona yemeğin içinde dolanan kepçe rolünü biçenler için, rahmini bir poşet gibi kıvırıp sokaklara atanlar için, kullandığı hijyen ürünlerine vergi koyanlar için, yazdığı şiirleri bir edebiyat metni değil bir fener yakma olayı olarak görenler için, bedenini devlete zimmetleyenler, onu damızlık olarak kullananlar için, bedenine baktığında seven bir kalp yerine meme, vulva görenler için, kadının uysallığına bir ödev olarak bakanlar için, aşk maşasıyla kadını zapt u rapt...

Devamını Oku →

Yahya Kemal-Ece Ayhan Şiirinde Sapmaların Neliği/Yavuz Özdem

YAHYA KEMAL’DEN GENÇ ŞAİR’E ŞİİR DİLİNDE SAPMALAR Şiir dili ve  sapmalar (déviation)  hattında,  imgeyi, imgeli söyleyişleri  bir nevi ‘sapma’ saymak, zorlama bir yorum olsa da; hepten yanlış da dedirtmez. Bilindiği üzere tek gayesi iletişim olan  gündelik dil, her türden benzetme, eğretileme, mecaz…  gibi alanlarda   bir konsensüs (uzlaşı, oydaşma)  arar ve bunu esas alır; ama şiir  kendi benzetme, mecaz, eğretilemelerini -bu uzlaşıları dikkate alsa da -kendi isterlerine uygun yapar. Bu konularda  kimi dilcilerin ‘günlük dille, şiir dili arasındaki başlıca fark sapmalardır.’  tespiti  de  ‘iddiamı’ destekler mahiyettedir.  Sözgelişi  at oynat(mak), memleketin her köşesinde aynı (uzlaşılan)  anlama (keyfince, istediği gibi) gelirken; “Serin esmer...

Devamını Oku →